Từ điển piano - fortepiano (phần 3)

Đàn fortepiano của Anh có nguồn gốc khiêm tốn từ thành quả của Johann Cristoph Zumpe, một nhà chế tạo đàn di cư từ Đức...

Đàn fortepiano của Anh có nguồn gốc khiêm tốn từ thành quả của Johann Cristoph Zumpe, một nhà chế tạo đàn di cư từ Đức và đã làm việc một thời gian trong cơ xưởng của nhà chế tạo harpsichord lừng danh Burkat Shudi. Khởi nghiệp vào giữa hoặc cuối thập niên 1760, Zumpe đã chế tạo những cây piano vuông giá rẻ với một bộ cơ rất đơn giản, không có bộ thoát, đôi lúc bị gọi là ‘đầu ông lão’. Mặc dù không có các kỹ thuật tiên tiến trên cây fortepiano của mình, các nhạc cụ của Zumpe lại rất phổ biến (chúng được bắt chước bên ngoài nước Anh) và đóng một vai trò quan trọng trong việc thay cây đàn harpsichord bằng piano. Các piano vuông này còn là phương tiện cho những buổi công diễn đầu tiên trên nhạc cụ này, nhất là buổi trình diễn của Johann Christian Bach.

Americus Backers, cùng John Broadwood và Robert Stodart, hai công nhân của Shudi, đã sản xuất một bộ cơ tân tiến hơn bộ của Zumpe. ‘Bộ cơ Lớn của Anh’ này có một bộ thoát và búa kiểm tra (check) khiến nó có âm lớn hơn khỏe hơn các đàn Vienna, mặc dù nó đòi hỏi độ nhấn sâu hơn và kém nhạy hơn. Những đại dương cầm thời đầu của Anh của các nhà chế tạo này về mặt hình thức thì giống với các đàn harpsichord của Shudi, có vẻ ngoài rất ấn tượng, tao nhã, trang trí chừng mực. Không giống các nhạc cụ Vienna cùng thời, các đại dương cầm fortepiano của Anh có ba dây cho mỗi nốt thay vì hai.

John Broadwood kết hôn với con gái của thầy ông, Barbara Shudi, vào năm 1769 và cuối cùng được thừa kế và đổi tên hãng Shudi. Công ty Broadwood, vẫn tồn tại đến ngày nay, là một nhà cách tân quan trọng trong tiến trình từ cây fortepiano thành cây piano. Công ty này đã cho chuyển một cây piano của hãng tới Beethoven ở thành Vienna, cây đàn này rõ ràng rất được ông trân quý.

Từ cuối thế kỷ 19 đàn fortepiano đã trải qua sự phát triển kỹ thuật dài rộng và tiến hóa thành cây piano hiện đại. Loại nhạc cụ cổ hơn này thôi được chế tạo.

Vào cuối thế kỷ 19 nhà tiên phong âm nhạc Arnold Dolmetsch đã chế tạo ba cây fortepiano. Nỗ lực nhằm hồi sinh cây đàn fortepiano này, tuy nhiên, là đi trước thời đại đến mấy thập niên nên không dẫn tới sự thu nhận rộng rãi nhạc cụ này.

(Còn tiếp)

Xem tiếp các phần khác của Fortepiano trong Từ điển piano:

Fortepiano: Phần 1 - Nửa đầu thế kỷ 18

Fortepiano: Phần 2 - Nửa sau thế kỷ 18

Fortepiano: Phần 3 - Thế kỷ 19

Fortepiano: Phần 4 - Từ nửa sau thế kỷ 20

Dịch giả: Nhật Nguyệt

Biên tập: Nam Anh Thông



Tin tức liên quan

Từ điển piano - fortepiano (phần 2)
Từ điển piano - fortepiano (phần 2)

89 Lượt xem

Fortepiano chưa được phổ biến mãi cho tới thập niên 1760 khi những tài liệu ghi chép đầu tiên về những buổi công diễn trên đàn fortepiano xuất hiện...
Từ điển piano - Steinway
Từ điển piano - Steinway

102 Lượt xem

Steinway & Sons được thành lập năm 1853 tại New York City, cùng năm hãng C. Bechstein ra đời tại Berlin, Đức.
Từ điển piano - Cristofori
Từ điển piano - Cristofori

126 Lượt xem

Bartolomeo Cristofori người thành Padua, Ý, được cho là nhà phát minh cây đàn piano từ năm 1700.
Từ điển piano - Dynamics: Cường độ
Từ điển piano - Dynamics: Cường độ

115 Lượt xem

Các soạn nhạc gia thường ký hiệu cường độ để cho biết mức mức cường độ chung của một đoạn nhạc hơn là cái lực thực tế của các ngón tay. Từ điển piano
Từ điển piano - Brands: Các thương hiệu đàn piano
Từ điển piano - Brands: Các thương hiệu đàn piano

67 Lượt xem

...những cái tên mang âm Đức thường được chọn lựa bởi danh tiếng của người Đức trong chế tạo đàn piano....
Từ điển piano - Bluthner
Từ điển piano - Bluthner

83 Lượt xem

Công ty chế tạo piano Blüthner được thành lập bởi Julius Blüthner năm 1853 ở Leipzig, Đức.
Từ điển piano - Bechstein
Từ điển piano - Bechstein

108 Lượt xem

Hãng sản xuất piano Bechstein được thành lập ngày 1 tháng 10 năm 1853 bởi Carl Bechstein tại Berlin, Đức.
Từ điển piano - Bosendorfer
Từ điển piano - Bosendorfer

109 Lượt xem

Công ty piano Bösendorfer được thành lập tại Vienna (Áo) vào 1828 bởi Ignaz Bösendorfer và là hãng chế tạo piano lâu đời nhất thế giới.

Bình luận
Đã thêm vào giỏ hàng